Posts

The Girls' Voices

Afbeelding
  Deze keer komen de meiden zelf aan het woord. En wel zij die meedoen met de schilderles. Richard is een kunstenaar, hij is de docent. Vaak wordt er gewerkt aan een serie, en volgt daarop een expositie. Door de coronamaatregelen moet de eerstvolgende expositie helaas op zich laten wachten. Maar er is vast een video gemaakt. Je hoort de meiden en vrouwen zelf vertellen over hun inspiraties en frustraties. Aan de teksten is hard gewerkt, ik heb er iets van meegekregen. Wat ga ik zeggen, en hoe kan ik het zeggen. Hoe goed voordragen. En dan vertalen. Het resultaat is zonder meer indrukwekkend: via het schilderen en het nadenken hebben ze een bijzondere diepgang bereikt. Ik maak ze vaak anders mee: in en om huis zijn het soms vooral giebelmeiden. En gelukkig maar, het zijn meiden zoals overal ter wereld. Maar de aanraking met kunst en verbeelding geeft stimulans en concentratie die ruimte maakt. De meesten van hen ken ik, van sommigen weet ik iets meer. We spreken maar heel soms over vluc
Afbeelding
  Lesgeven: een puzzel voor gevorderden           Sinds een week is het aantal lessen flink opgeschroefd. Ik gaf al langer les, maar met de komst van nieuwe vrijwilligers hebben we een tandje bijgezet en een plan voor vier weken gemaakt. Een geval van ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het kan’ (Pippi Langkous). En dan gaat het niet alleen om het lesgeven, we zijn namelijk ook schooldirecteur, roosteraar en concierge, en en … Dus een weekplan opgesteld, gebaseerd op wat we ongeveer weten van de behoefte en van onze vaardigheden. Toen hebben we in het camp van deur tot deur uitnodigingen uitgedeeld, voor vrouwen en meiden vanaf 10 jaar. Tot ze op waren; de laatste zijn we in een kluwen van mensen kwijtgeraakt. We konden hen met moeite op corona-afstand houden. De behoefte is een mix uit noodzaak, nieuwsgierigheid of verveling – zoals ik vertelde, gaan de bewoners niet naar school gaan tijdens deze lockdown. Dan worden de studenten ingeschreven. Dit is een raadselachtig
Afbeelding
Vrijwilliger in de lockdown                               Tja, en dan kun je geen kant meer op. Nog wel aan het werk, maar geen ontspanning meer buiten de deur. De regels zijn strenger, we gaan nu met een A4tje met stempel de deur uit met de reden waarom we naar buiten gaan: we helpen anderen, dan mag het. Niet dat iemand werkelijk controleert. Er zijn geen volle auto’s meer, maar enkel twee mensen per auto. We wonen met acht volwassenen op een kluitje, delen bad- en soms slaapkamer, zijn de hele dag bij elkaar maar mogen niet samen in de auto. Tja. Dan maar met de bus naar het werk. Kost veel tijd, maar het lukt wel. Het leuke is dat we dichterbij de mensen zijn: in de bus van het station rechtstreeks naar het kamp ontmoeten we bekenden. Soms wachten ze met ons aan de bushalte tot de bus er is, en zwaaien dan pas gedag. We delen nog net iets meer elkaars leven. Buiten ons gebouw staat een politiebusje te posten, d.w.z. twee agenten zitten zich te vervelen. We letten extra op de aa
Afbeelding
En blijf gezond! ... Ik ben nu ver weg van de Nederlandse beperkingen. Ergens is dat heel lekker. Hier kun je namelijk nog altijd buiten zitten op terrasjes, desnoods een extra trui aan. Sorry… Er zijn wel nieuwe maatregelen. Mondkapjes in de openbare ruimte, en minder mensen aan een tafel in de horeca. En: de vluchtelingen mogen het kamp niet verlaten, slechts één persoon per huishouden mag naar buiten. Dat is niet te handhaven en leidt tot willekeur. Gelukkig zijn er veel gaten in het hek. Het  gaat zoals wel vaker:  de maatregel is bedacht door mensen die die realiteit niet kennen. In ons dagelijks werk moeten we op aantallen en mondkapjes letten. Voor de gezondheid, en omdat er gecontroleerd kan worden. Uiteraard voel je de beperkingen, met name in de communicatie. Je kunt meer op de ogen letten: ze lijken nog sprekender als dat het enige is wat je ziet. Ernstiger is dat de kinderen niet naar school mogen. De scholen zijn open, maar de vluchtelingen mogen er niet naar toe. Gewo
Afbeelding
De routine in vogelvlucht                       Het wordt tijd om te vertellen wat ik eigenlijk doe. Het huis waar alle vrijwilligers werken is een uitvalsbasis voor vele NGO’s, en een veilige plaats voor vrouwen en meisjes uit het nabijgelegen vluchtelingenkamp. De uitvalsbasis merk je onder meer doordat elke dag een groep artsen en verpleegkundigen van MVI komt die het kamp bezoekt en eerst bij ons informatie krijgt en materiaal ophaalt. Ook komen andere organisaties goederen brengen of halen die op – er wordt onderling veel gedeeld. Rondom Thessaloniki zijn vier kampen, voor hen en en voor dakloze vluchtelingen in de stad wordt door verschillende NGO's gezorgd. Denk aan gedoneerde slaapzakken, winterkleding en dergelijke. Ik weet nu ongeveer, war er met een broek gebeurt die in Nederland een kleidingcontainer belandt voordat iemand 'm aantrekt. Wij hebben hier megagrote zakken met voorgesorteerde kleiding, die wij dan nog op maat en bruikbaarheid sorteren en in dozen doen.
Afbeelding
Ikonen: door een venster kijken          Gisteren was ik in een museum, het Museum voor Byzantijnse Cultuur. Veel oudheid, mozaïeken, kerkinterieur. Sporen van menselijke activiteit van lang geleden; moeilijk om je het leven voor te stellen bij grafkunst of het tentoongestelde aardewerk. En er was een Ikonenverzameling. Die raakte mij, daar waren ogen die mee aankeken. Kijken en aangekeken worden is iets wezenlijks als het om ikonen gaat. De schilder heiligt eerst het hout dat hij gaat beschilderen, door er de goddelijke driehoek op te zetten, met het goddelijk oog. Elke ikoon kijkt jou dus ook aan door de verf heen, ook als dat niet geldt voor de afbeelding erop. Veel ikonen van aanraking: Petrus omhelst Paulus, en vooral moeder en kind die elkaar omhelzen. In veelvoud hingen er ikonen van de tender virgin, de tedere maagd Maria. Rijen van moeders met kinderen in omarming, die stuk voor stuk een voor een ikoon ongebruikelijke affectie uitdrukken.   Hier niet enkel de stoicijns afs
Afbeelding
Woorden, woorden, woorden    Voordat ik hier aankwam, struikelde ik regelmatig over woorden, en dat doe ik nog steeds. Wat is een vluchteling? Al enige tijd wordt in Duitsland ‘vluchteling’ vervangen door ‘gevluchte’ (mens). Een paar weken geleden zag ik de film Berlin Alexanderplatz, niet de klassieker maar ook (heel vrij) gebaseerd op Alfred Döblin. Daarin zegt de hoofdpersoon Francis (hij komt uit Guinee-Bissau): Noem me geen vluchteling, ik ben een migrant. Het was een uiting van zelfvertrouwen. Een vluchteling (ook een gevluchte?) is om medelijden mee te hebben; een migrant bouwt zijn eigen leven op. Welke labels en stigmata verspreiden we eigenlijk met onze taal? Onlangs hoorde ik weer het omgekeerde: migranten - dan denk je b.v. aan migrerende werknemers, mensen die op zoek zijn naar kansen. Maar de mensen die naar Griekenland komen, zijn echt op de vlucht. Ze zijn op de vlucht voor geweld en oorlog; Syrië, Irak en Afghanistan zijn de gevaarlijkste landen ter wereld, volgens